کوچکترین « کافه دنیا » در فهرست میراث ناملموس ایران

ز دالان های بازار بزرگ تهران که گذر کنی، کنار مسجد حاج عبدالله، کوچکترین قهوهخانه یا به قول امروزی ها کافه دنیا انتظارت را می کشد؛ «قهوهخانه حاج علی درویش» مغازه ای کوچک با متراژ کمتر از دو متر مربع که قدمتی بیشتر از ۹۰ و صفایی وصف نشدنی سال دارد و همین با صفا بودنش سبب شده تا در میان گردشگران داخلی و حتی خارجی محبوب شود؛ محبوبیتی که سبب شد تا در فهرست آثار ملی به ثبت برسد.

بیش از ۹۰ سال است که صاحبان این قهوهخانه به صورت نسل به نسل از میهمانان خود پذیرایی میکند.

مدیر کل دفتر ثبت آثار تاریخی، فرهاد نظری، در گفتگویی که با خبرگذاری ایسنا داشت خبر ثبت این قهوهخانه را در فهرست میراث ناملموس تاکید کرد و گفت:

این قهوهخانه که در بازار تاریخی تهران قرار دارد، با توجه به دارا بودن خصوصیات و معیارهای میراث ناملموس، اوایل امسال در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید.

فرهاد نظری در ادامه ی صحبت هایش به دلیل ثبت این کافه در فهرست میراث ناملموس اشاره و آن را شیوه و سنتِ قهوهداری و چایخانهداری در این کافه عنوان کرد و گفت:

این شغل از سه نسل گذشتهی این خاندان و به صورت نسل به نسل تا امروز ادامه داشته است، اقدامی که یکی از معیارهای مهم در پروندههای ثبت میراث ناملموس محسوب میشود.

آن طور که نظری می گوید صاحب این کافه در زمان ارائه ی نوشیدنی به مشتری هایش، خواص پزشکی هر نوشیدنی را به آن ها می گوید؛ این نیز یکی از مواردی بود که در ثبت ناملموس این کافه تاثیرگذار بود.

نظری در ادامه به ثبت ثبت ملی مکان این قهوهخانه (کافه) اشاره کرد و گفت:

با توجه به قرار گرفتن مغازه در راستهی بازار تهران و ثبت ملی بازار تهران به طور کامل، نیاز به ثبت مجدد این بنا نبود.

چندین سال است که پسر حاج علی مبهوتیان که معروف به حاج علی درویش بود، کاظم مبهوتیان، شغل پدرش را ادامه می دهد. او در مورد این کافه می گوید:

«این قهوهخانه در سال ۱۲۹۷ هجری شمسی توسط حاج محمد حسن شمشیری تاسیس شد، بعد از آن بود که پدرم این قهوه خانه را با یک واسطه در سال ۱۳۴۰ از حاج شمشیری خرید. تا هفت سال پیش هم خودش این قهوهخانه را میگرداند تا اینکه زمین خورد و کمرش شکست و دیگر نتوانست بیاید و بعد از آن شخصا این کار را برعهده گرفتم.»

«این قهوهخانه از همان اول این متراژ نبود. پدرم بخشی از زمین آن را فروخت و تنها همین اندازه از آن از ۴۵ سال پیش تا امروز باقی مانده است. از همان روز هم کوچک شدن قهوه خانه تاثیری در کاسته شدن مشتریها نداشت. حتی میتوانم بگویم مشتری هایمان بیشتر شد که کمتر نشدند.»

او اما دربارهی رسم چای خوردن امروزیها با مردم گذشته در بازار تهران هم گفته است:

«در گذشته رسم بود که چای را به در مغازهها میبردند و چای توزیع میشد. تا قبل از انقلاب هم به همین شکل بود، اما بعد از آن به مرور زمان بازاریها خودشان چای در مغازههایشان درست کردند و دیگر چنین فرهنگی وجود ندارد. چنین اتفاقی به طور کلی رونق قهوهخانههای بازار را انداخت.»

شاید یکی از اصلی ترین نکاتی که در مورد این کافه نظرها را به خود جلب می کند، قیمت چای برای مشتریان باشد؛ چرا که قیمت چای که به مشتریان ارائه می شود متغییر است و این طبقهبندی قیمت، ربطی به توان مالی افراد و کیفیت و اندازه چای ندارد.

کارناوال به زودی مطلب کامل و جامعی از این کافه منتشر خواهد کرد.

توریست ایرانی...